Beleid


Beleidsplan 2016-2019

De plaats van het beleidsplan

Het werk van een vereniging wordt gestructureerd door een stelsel van afspraken, waarmee enerzijds richting wordt gegeven aan komende activiteiten en anderzijds verantwoording wordt afgelegd over gevoerde activiteiten. Die afspraken worden vastgelegd in besluiten van het hoogste orgaan van de vereniging: de algemene ledenvergadering.

  1. De doelstellingen van de vereniging zijn omschreven in de statuten.
  2. De manier van werken is vastgelegd in een huishoudelijk reglement.
  3. In het beleidsplan geeft de vereniging voor een aantal jaren (dus op hoofdlijn) aan wat de vereniging gaat doen om de doelstellingen te bereiken.
  4. In de begroting wordt voor het komend jaar bepaald welke middelen ter beschikking worden gesteld aan concrete activiteiten.
  5. In het activiteitenverslag, het financieel verslag en de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over de activiteiten die het afgelopen jaar zijn uitgevoerd.

Het beleidsplan heeft ook een formele achtergrond.

Die Goude is erkend als ANBI (algemeen nut beogende instelling) en wil dat blijven. Een gift aan Die Goude kan – binnen bepaalde randvoorwaarden- gelden als aftrekpost voor de Inkomstenbelasting. Voorwaarde voor de ANBI is o.a. het bezit van een beleidsplan. Informatie over het beleidsplan moet openbaar gemaakt worden en via internet gratis ter beschikking zijn.

Plan voor een termijn van vier jaar

Tot op heden heeft Die Goude gewerkt met beleidsplannen voor drie jaar: 2009-2011 en 2011-2014. De werkingsduur van het laatstgenoemde beleidsplan is door de Algemene Ledenvergadering met een jaar verlengd. Toen is ook afgesproken voortaan uit te gaan van een werkingsduur van 4 jaar.

Het motto van het beleidsplan

Het is een genot om – zowel individueel als in groepsverband – actief te zijn met de historie van de stad Gouda. Inspelend op breed aanwezige kennis, bereidheid zich in te zetten en gestoeld op draagvlak bij de leden, speelt Die Goude een zichtbare rol in het sociaal-culturele leven van de stad Gouda. Natuurlijk wordt daarbij goed samengewerkt met alle instanties met verwante doelstellingen op het terrein van historie en cultureel erfgoed, maar Die Goude heeft daar als enige vereniging met vele honderden leden en een werkgroepenstructuur een specifieke positie.

Kernpunten:

  1. Gewoon doorgaan met activiteiten die goed lopen en niet ter discussie staan (bijvoorbeeld het houden van lezingen, het uitbrengen van de Tidinge), maar niet aarzelen te stoppen met activiteiten die niet als langer zinvol worden ervaren (bijvoorbeeld zelf organiseren stadswandelingen).
  1. Centraal staat het bevorderen en toegankelijk maken van de kennis en het inzicht in de ontwikkelingen die hebben geleid tot het Gouda dat wij vandaag kennen. Een speciaal accent daarbij hebben het water, de ruimte, het gebouwde erfgoed en geschiedschrijving.
  1. Het verhogen van het aantal actieve leden vraagt enerzijds om enige ordening van de thema’s en verbanden waarin die activiteit plaats kan vinden, maar ook –voor zover het gericht is op onderzoek – om mogelijkheden om de uitkomsten te delen met anderen (publicatiemogelijkheden).
  1. Die Goude is een vereniging van vrijwilligers die zich naar beste kunnen en vermogen inzetten. Een belangrijke voorwaarde voor inzet is het feit dat iemand zijn taak met plezier kan doen. Principes van normaal menselijk contact en gezond verstand zijn daarbij minstens zo belangrijk als efficiencycriteria die het ondernemen sturen en absolute normen over goed of fout.
  1. In het contact met de overheid geldt dat Die Goude zich niet op de stoel van de bestuurlijk-politieke afweging zal begeven. Wanneer over een bepaald onderwerp alle relevante factoren door de bevoegde instantie serieus zijn afgewogen, zal Die Goude zich in principe neerleggen bij de uitkomst van het bestuurlijke proces. De vereniging is geen actiegroep.
  1. Het uitgeven van boeken is vanouds een kernactiviteit van Die Goude. De continuïteit zal worden bewaakt. Daarbij staat de te verwachten belangstelling voor de uit te geven boeken voorop, maar worden ook de financiële risico’s in ogenschouw genomen.
  1. Digitalisering: Bij een deel van het ledenbestand staat dit thema niet voorop, maar aandacht voor digitalisering is nodig om als historische vereniging herkenbaar te blijven voor jongere generaties. Dit is ook voor de publicaties van belang.
  1. Jubilea: Die Goude bestaat in 2017 85 jaar, de stad Gouda in 2022 maar liefst 750 jaar (en Die Goude dus 90). Het tweede valt buiten de planperiode, maar is anderzijds van een zodanig importantie voor een Historische Vereniging dat reeds in dit beleidsplan initiatieven worden genomen. Verder bestaat het Gouds Watergilde in 2016 15 jaar.

Uitwerking

Het Gouds Watergilde

Het Gouds Watergilde is de werkgroep die het meest aan de weg getimmerd heeft. De vele activiteiten culmineerden in de reeks Waterconferenties die –met steun van de gemeente Gouda- al tien keer een inspirerende bijeenkomst opleverde. Het Watergilde opereert op basis van een werkplan dat eind 2015 afliep. Het nieuwe werkplan is aangekondigd.

Van één project kunnen de steigers weg: het Virtueel Gouds Sluizenmuseum. De website is begin 2016 operationeel.

Het Gouds Sluiswachtersgilde

Deze groep van zeer actieve watermensen bestaat uit mensen die graag de mouwen uit de handen steken. Verwacht mag worden dat het aantal te bedienen sluizen gestaag zal toenemen, gesteund door een toegenomen publieksbereik.

De Werkgroep ruimte

De werkgroep Ruimte beschikt over een werkplan voor de periode 2013-2020. De Werkgroep beoordeelt plannen van overheden en particulieren die consequenties (kunnen) hebben voor de inrichting en het gebruik van de ruimte in en om Gouda. De werkgroep hanteert drie uitgangspunten:

  1. Ontwikkelen van een ‘neus’ voor wat zich aan veranderingen in de stad gaat aandienen. De werkgroep gaat herkenbaar worden als vorm van burgerparticipatie, waar rekening mee wordt gehouden. Proactief optreden is het uitgangspunt. De leden gaan hun kennis van de omgevingswetgeving vergroten. De werkgroep gaat in een vroeg stadium meedenken met de gemeente. Er wordt een beschrijving gemaakt wat de werkgroep onder ‘de ruimtelijke kwaliteit van de stad’ wordt verstaan.
  2. Werken met jaarthema’s. Voor het jaar 2016 worden dat de thema’s ‘beheer van de openbare ruimte’ en ‘tegengaan van leegstand van winkelpanden en de daar boven gelegen woningen’. Tijdelijk gebruik zal worden gepromoot. Beoogd wordt dat Die Goude zich op die jaarthema’s kan manifesteren door lezingen, excursies en tentoonstellingen te organiseren. Het bewustmaken van ruimtelijke kwaliteit bij burgers en overheid staat centraal.
  3. Zoeken van samenwerking met andere werkgroepen van Die Goude en met organisaties die zich met dezelfde thema’s bezighouden.

De werkgroep zoekt naar uitbreiding van het aantal leden ten behoeve inbreng van ideeën en draagvlak en om de taken te kunnen verdelen.

Publicaties

In 2016 staan verscheidene boekwerken in de planning bijvoorbeeld over de politie sinds 1815 en over de Bombardementen op Gouda. Een nieuwe prikkel kan uitgaan van een nieuwe populaire versie van een Goudse stadsgeschiedenis, die in geen enkel Gouds huishouden mag ontbreken. Daarin zouden bij voorkeur de fysieke geschiedenis (dat wordt geaccentueerd door ‘Denslagen’) en de meer sociale geschiedenis (van Duizend jaar Gouda) gecombineerd moeten worden. De mogelijkheden daartoe worden onderzocht, met het jaar 2022 ‘750 jaar stad’ als richtpunt. Daaraan voorafgaand zal het standaardwerk Duizend jaar Gouda dat Die Goude in 2002 verzorgde, maar dat nagenoeg uitverkocht is, via de website digitaal ter beschikking worden gesteld. Nagegaan wordt verder of er (ter overbrugging tot 2022) wellicht behoefte is aan een aanvulling, waarin de periode 2000-2015 wordt behandeld en waarin wordt vermeld op welke punten nieuwe inzichten zijn ontstaan.

Gegeven de uitspraak dat het (helpen) uitgeven van boeken vanouds een kernactiviteit van Die Goude is, streeft de vereniging ernaar een zodanige positie te verwerven dat elke instantie of persoon die plannen heeft voor het ontwikkelen van een boekwerk over Gouda met een algemeen historische inslag, zich de vraag stelt of samenwerking met Die Goude zinvol kan zijn.

Tidinge van Die Goude

De Tidinge wordt breed gewaardeerd. Het is een belangrijk visitekaartje, waarvan de artikelen door gedegenheid en wetenschappelijke onderbouwing blijvend op papier verschijnen, maar ook (met een vertraging van twee jaar) digitaal raadpleegbaar zijn op onze website.

Die Goude ziet geen kans om een betaalbare opbergbox of -map voor de ‘vierkante’ Tidinge te laten maken.

Lezingen

Die Goude organiseert in beginsel zeven lezingen per jaar. Ze hebben als uitgangspunt de historie van Gouda.

Stadhuisgroep

Het open houden van het stadhuis op de Markt op zaterdag voor het publiek is een taak die bijdraagt aan de bekendheid van Die Goude en aan de kas. Zo blijft er een structurele relatie met één van onze topmonumenten in de stad. De Stadhuisgroep geeft vorm aan een verkooppunt (naast de boekhandel) voor onze boeken en tijdschriften.

Excursiecommissie

Het bestaande stramien van twee dagexcursies per jaar wordt gewaardeerd door de leden en dus voortgezet. De praktische organisatie ligt bij Historizon. We bezoeken steden en streken met een interessant cultuurhistorisch profiel, daarbij zoveel mogelijk gebruikmakend van de kennis van historische verenigingen ter plaatse. Getracht wordt om overeenkomsten en verschillen met Gouda specifiek aandacht te geven.

Nieuwe initiatieven

In de komende periode staan drie nieuwe activiteiten op stapel:

  1. de eerste aflevering van de Geschiedenisprijs gaat in 2016 lopen. Hiervoor zijn alle afspraken gemaakt. Het instellingsbesluit vindt u op de website. De ervaringen in deze ronde bepalen het vervolg.
  2. Werkgroep Gebouwd Erfgoed. Naar aanleiding van ‘incidenten’ rond concrete erfgoederen en de vraag of Die Goude daar iets aan moet doen, heeft de voorzitter het initiatief genomen tot het verkennen van nut en mogelijkheden van een werkgroep die zich bezig houdt met het gebouwd erfgoed. Het bestuur heeft besloten over te gaan tot oprichting van zo’n werkgroep. De eerste stap is het indienen van een werkplan.
  3. Project Genealogie. Het project gaat uit meerdere onderdelen bestaan:
  • Het organiseren van workshops door SAMH waar de techniek van het genealogisch onderzoek uit de doeken wordt gedaan, zowel gericht op de mogelijkheden van SAMH als in algemene zin: hoe begin je, waar vind je de gegevens, systemen om vast te leggen, betrouwbaarheid, wat doe je ermee, enz.
  • Een oproep om verhaal te schrijven met een genealogisch karakter dat ‘speelt’ in Gouda en/of de regio Midden-Holland. Als uitgangspunt mag een voorouder worden genomen, maar het hoeft niet. Dit onderdeel culmineert in een prijsuitreiking en een publicatie.
  • Het opzetten – in samenwerking met verenigingen op dit terrein – van een ‘hulpgroep’ van ervaren genealogen, mogelijk een genealogisch café of een spreekuur, eventueel te structureren met een werkgroep genealogie van Die Goude.

Communicatie

Conform het beleidsplan 2012-2015 zijn er in de afgelopen periode belangrijke stappen gezet op het terrein van communicatie en zichtbaarheid voor de leden. Grote wijzigingen zijn niet voorzien, behoudens de vraag hoe het interactief opereren verder kan worden bevorderd zonder daarvoor grote extra inzet te hoeven mobiliseren.

  1. De website is –na een brede consultatie van de werkgroepen en gebruik makend van WordPress- totaal vernieuwd en ziet er fris en overzichtelijk uit. Dankzij de inzet van de webmaster konden de kosten van een extern bureau tot een minimum beperkt worden. De website is steeds up-to-date
  2. De Nieuwsbrief – principieel gekoppeld aan de 7 lezingen- heeft een totaal nieuwe redactie en uitstraling gekregen, waarvoor veel waardering is gekomen. Soms werd zelfs aangegeven dat het een concurrent van de Tidinge was geworden. Dat is niet de bedoeling want beide periodieken vullen elkaar door aard en inhoud van artikelen goed aan.
  3. In 2015 is verder de Facebookpagina van start gegaan. Er zijn drie redacteuren die berichten kunnen plaatsen. Het principe van ‘een plaatje met een klein praatje’ boort een nieuw, moderner publiek aan, zoals de Gouwenaars die vooral geïnteresseerd zijn in foto’s van ‘het oude Gouda’. Het eerste jaar is een experiment jaar om te zien wat wel of niet tot reacties leidt. Dat is ook weer handig voor de vraag wat er wel of niet in de Nieuwsbrief moet komen.
  4. De zichtbaarheid stoelt ook op aandacht in de plaatselijke pers of op de websites die ruimte geven aan informatie van ‘bruisende’ activiteiten. Ook op dat punt wordt de actieve lijn voortgezet, waarbij de principe afspraak is dat de directe informatievoorziening over een bepaalde activiteit tot de kerntaak behoort van de betreffende werkgroep, of het bestuurslid dat daarvoor primair verantwoordelijk is.
  5. De communicatie naar buiten is dus niet gecentraliseerd. De portefeuillehouder communicatie en de gelijknamige werkgroep hebben een stimulerende en bewakende functie. Zo vragen zij aandacht voor de eenheid in de communicatie naar buiten. Daar waar Die Goude gebruik maakt van methoden en systemen (ook buiten directe sfeer van communicatie, zoals de ledenadministratie) wordt bevorderd om gebruik te maken van standaardtoepassingen die niet afhankelijk zijn van de kennis van één persoon en die ook toegepast kunnen worden door mensen die er geen opleiding voor hebben gehad.

Ledenwerving en interne communicatie

Een nieuwe folder is uitgebracht om potentiele leden kort en helder uit te leggen wat Die Goude voor hen kan betekenen. Voor de ledenwerving worden de plekken opgezocht waar mensen bijeen komen die een bovengemiddelde cultuurhistorische belangstelling hebben, zoals de cursisten Goudologie. Ook wordt de actie gericht op mensen die reageren op berichten op Facebook en in de Nieuwsbrief. Die Goude wil meer aandacht schenken aan nieuwe leden onder andere door hen uit te uitnodigen voor de eerstkomende lezing, die op het programma staat. Het nieuwe lid wordt op de bewuste avond ontvangen met een kopje koffie. Dit bevordert de betrokkenheid bij de vereniging.

Wij zijn van plan een welkomstcomité in te stellen voor nieuwe leden. Zij kunnen een stadswandeling aangeboden krijgen. Ook kan er telefonisch of per mail gevraagd worden of ze de Tidinge ontvangen hebben, wat ze van de nieuwsbrief vinden enz.

Van mensen die actief zijn in een werkgroep van Die Goude wordt verwacht dat ze lid zijn van de vereniging.

Financieel beleid

De contributiebaten dekken in beginsel de kosten van de Tidinge, nieuwsbrief, lezingen, werkgroepen, de bestuurskosten, de bankkosten en externe lidmaatschappen.

De inkomsten van rente en stadhuisdienst zijn in beginsel beschikbaar voor extra activiteiten.

De uitgave van boeken is in principe resultaat neutraal (via een fonds).

Die Goude doet geen risicovolle beleggingen met haar vermogen. Het vermogen wordt gelijkelijk over twee banken gespreid.

Wat betreft de omvang van het eigen vermogen dat niet wordt ingezet voor activiteiten (de vaste reserve) wordt stellen wij voor om daarvoor vijf keer de omvang van de jaarlijkse contributiebaten aan te houden. Voor het bedrag dat het actuele vermogen daar boven (of beneden) is, kunnen in de ALV bestedings- (of dekkings-)voorstellen worden gedaan.

Interne werkwijze

In het voorjaar van 2015 heeft het bestuur een discussie gevoerd over de ruimte die de werkgroepen hebben binnen het beleid dat door bestuur en Algemene Ledenvergadering is vastgesteld. Voor de goede orde wordt de uitkomst van die discussie in dit beleidsplan vastgelegd. Uitgangspunt voor alle werkgroepen van Die Goude is dat het vrijwilligers zijn die de ruimte hebben om hun activiteiten te verrichten. De werkgroepen hebben dus een vrij autonome status. Het bestuur moet wel weten wat er gebeurt, bijvoorbeeld wanneer een werkgroep brieven schrijft. Dat biedt het bestuur de gelegenheid op de hoogte te blijven en indien dat nodig wordt geacht op te treden. Dat laatste zal tussentijds slechts in uitzonderlijke gevallen en meestal achteraf plaatsvinden. De werkgroepen hebben tevoren instemming nodig wanneer zij financiële verplichtingen willen aangaan. Formele bezwaar- en beroepsprocedures worden gevoerd door het bestuur na een besluit daartoe van het bestuur. De voorzitter onderhoudt de communicatie tussen Die Goude als vereniging en het gemeentebestuur.